"Acaba doğru mu yazdım" sorusunun cevabı sahada öğreniliyor. Gerçek bir kartla, gerçek bir kişiyle.
Özellik
Kuralı yayına almadan önce sorun. Sahada değil, masabaşında.
"Ahmet yarın 22:40'ta depoya girebilir mi?" Kural simülatörü bu soruyu adım adım yanıtlar. Sorgu hiçbir kayda yazılmaz. Çakışan iki kuraldan hangisinin kazandığını yayına almadan görürsünüz.
Bir sorgu böyle kurulur
- Girdi
- Kişi, bölge, tarih-saat
- Kayıt etkisi
- Yok, hiçbir yere yazılmaz
- Adım sayısı
- Grup → bölge → zaman → belge
- Çıktı
- Sonuç + sebep kodu + kazanan kural
Nerede sıkışır?
Kural testi sahada bu üç yerde pahalıya çıkar.
Bir kuralın ne yaptığını, ilk denemeyi kapıda yapan kişi anlatır.
Yeni yazılan kural, mevcut bir kuralla çelişiyor. Yanlış kişi içeri giriyor ya da hakkı olan kişi dışarıda kalıyor.
Bir ret yaşandığında hangi kuralın, hangi adımda devreye girdiğini anlamak için teknik ekibe başvurmak gerekiyor.
Adım adım cevap
Soruyu sorun, karar motoru adımlarını göstersin
Kişi, bölge ve tarih-saat seçilir. Simülatör gerçek karar motorunun izlediği sırayı uygular: önce grup üyeliği, sonra bölge yetkisi, sonra zaman programı, gerekiyorsa belge şartı ve kota. Her adımda geçti mi kaldı mı görünür, sonuçta hangi kuralın karar verdiği yazar.
- ✓Grup → bölge → zaman → belge karar motoruyla aynı sıra, aynı mantık.
- ✓Kazanan kural gösterilir hangi kural, hangi gerekçeyle sonucu belirledi.
- ✓Sebep koduyla ret reddedilirse OUTSIDE_SCHEDULE gibi gerçek kod görünür.

Yayına almadan sınama
Kaydetmeden önce çakışmayı görün
Yeni bir kural yazarken sistem mevcut kurallarla otomatik karşılaştırma yapar. Aynı kişi ya da grup için çelişen bir kural varsa kaydetmeden önce uyarı çıkar. Simülasyon hiçbir kayda yazılmaz, hiçbir terminale komut göndermez. Test, gerçek bir geçiş gibi görünmez.
- ✓Çakışma uyarısı kaydetmeden önce hangi kuralla çeliştiği gösterilir.
- ✓Sıfır yan etki test sorgusu geçiş olayları listesine düşmez.
- ✓Karşılaştırmalı sonuç eski kural ve yeni kural yan yana sınanır.

Örnek
"Ahmet yarın 22:40'ta depoya girebilir mi?" sorusunun cevabı
Simülatörün izlediği adımlar ve ürettiği sonuç.
Ahmet'in Depo'ya girme yetkisi var, ama gece vardiyası zaman programına dahil değil. Vardiya değişecekse önce zaman programına eklenmesi gerekiyor. Düzeltme doğrudan zaman programı üzerinde yapılır, kişinin kaydına dokunulmaz.
Bir kuralın sonucunu kim, ilk kim görmeli
Bir yetki kuralı yazıldığı an etkilidir. Kaydet düğmesine basıldığında sahadaki karar motoru o kuralı hemen uygulamaya başlar. Bu hız açısından avantajlıdır, ama bir riski de beraberinde getirir: yanlış yazılan bir kural, ilk sonucunu gerçek bir kişinin kapıda beklemesiyle verir. Kural simülatörü bu sırayı tersine çevirir. Aynı karar motorunun bir kopyasını, hiçbir kayda yazmadan çalıştırır.
Erişim simülasyonu nasıl çalışır
Simülatöre üç girdi verilir: kişi, bölge, tarih-saat. Sistem bu üç bilgiyle, gerçek bir kart okutulduğunda karar motorunun izleyeceği aynı sırayı uygular. Önce kişinin grup üyeliği kontrol edilir, hangi gruplara kayıtlı. Sonra bu grupların hedef bölgeye yetkisi olup olmadığına bakılır; bölge iç içe olduğu için üst bölgeden gelen yetki de hesaba katılır. Ardından zaman programı kontrol edilir: seçilen tarih-saat, tanımlı mesai ya da vardiya bloğuna denk düşüyor mu, resmî tatile denk geliyor mu. Son olarak bölgeye özel bir belge şartı ya da günlük kota tanımlıysa bu da sınanır. Her adımın sonucu ayrı ayrı gösterilir. Sonuç ACCESS_GRANTED ise hangi kuralın izin verdiği, reddedilirse hangi adımda hangi sebep koduyla durduğu ekranda yazar.
Çakışan kuralın kazananını önceden görmek
Bir bölgeye birden fazla kural tanımlı olabilir: gruba yazılan genel bir yetki, kişiye yazılan bir istisna, alt bölgeye yazılan ayrı bir kısıtlama. Bu kurallar aynı kişi için farklı sonuç üretebildiğinde, hangisinin geçerli olduğunu tahmin etmek yerine simülatörden sorulur. Simülatör, hangi kuralın en özel olduğu için kazandığını ve diğer kuralların neden geride kaldığını sırayla listeler. Yeni bir kural yazarken sistem bunu otomatik de yapar: kaydetmeden önce mevcut kurallarla bir çelişki varsa uyarı çıkar, kural kaydedilmeden düzeltme fırsatı doğar.
Sıfır yan etki: test, gerçek geçiş gibi görünmez
Bir simülasyon sorgusu hiçbir kayda yazılmaz, hiçbir terminale komut göndermez. Geçiş olayları listesinde "Ahmet, dün 22:40'ta Depo'yu denedi" gibi bir satır oluşmaz. Çünkü böyle bir deneme gerçekte yaşanmamıştır, yalnızca sorgulanmıştır. Bu ayrım önemlidir: test amaçlı çalıştırılan yüzlerce sorgu, gerçek geçiş istatistiklerini bozmaz, denetim izini şişirmez.
Kaç kişi bu ekranı kullanmayı öğrenecek?
Genelde iki, üç kişi: yetki matrisini yöneten İK sorumlusu, güvenlik amiri, bazen saha müdürü. Ekran teknik bir araç değildir, kişi, bölge ve saat seçip "sorgula" düğmesine basmaktan ibarettir. Kurulum sürecinde bu ekran birlikte denenir, kurulum tamamlandığında ilgili kişiler ilk gerçek kuralı sizinle birlikte, sizin sorularınızla test eder. Ayrı bir eğitim günü planlamanız gerekmez.
Depo ve lojistik senaryosunda tipik kullanım
Vardiyalı çalışan bir depoda gece vardiyasına yeni katılan bir ekip için zaman programının doğru tanımlanıp tanımlanmadığı, ilk gece vardiyasından önce simülatörde sınanır. Sevkiyat kapısına yalnız belirli saatlerde giren sürücü firmaları için tanımlanan kural, saha dışından bir plan değişikliği geldiğinde yeniden test edilir. Kural değişmeden önce, yeni senaryonun sonucu görülür.
Yeni işe başlayan biri için ilk sorgu
Bir personel işe başladığında yetkisi genelde bir kerede tam doğru yazılmaz: üretim grubuna eklenir ama hangi alt bölgelere gireceği ilk günlerde netleşir. İK sorumlusu kişiyi gruba ekledikten sonra, "bu kişi yarın Boyahane'ye girebilir mi, Depo'ya girebilir mi" gibi birkaç soruyu simülatörden art arda sorar. Eksik kalan bir yetki varsa kural burada tamamlanır, kişi ilk gününde nizamiyede beklemez. Aynı kontrol, bir kişi departman değiştirdiğinde ya da geçici olarak başka bir hatta görevlendirildiğinde de tekrarlanır.
Toplu senaryo: bir vardiya planı değiştiğinde
Bazen değişen tek bir kişi olmaz, bir vardiyanın tamamı birden etkilenir. Üç vardiyalı bir üretim hattında gece vardiyasının başlangıç saati bir saat kaydırılacaksa, bu değişiklik yayına alınmadan önce o vardiyadaki birkaç kişi için ayrı ayrı simüle edilir. Yeni saatte kimin hâlâ yetkili olduğu, kimin zaman programı dışında kaldığı tek tek görülür. Sorun varsa vardiya planı toplantısında düzeltilir, ilk gece vardiyasında değil.
Adana ve Çukurova'daki tesislerde kurulum öncesi test
Kurulum sürecinde, yazılım tarafı aktifleştikten sonra ama saha ekibi kablolama ve turnike montajını bitirmeden önce, tanımlanan tüm kurallar kural simülatöründe sırayla denenebilir. Adana ve Çukurova'daki tesislerde bu, kurulum gününde sahada "bu kart neden çalışmadı" sorularıyla uğraşmak yerine, kuralların önceden doğrulanmış olarak sahaya çıkması demektir.
Kural testi ile geçiş raporunu karşılaştırmak
Simülatörün verdiği cevap ile sahada gerçekleşen sonucu karşılaştırmak, bir kuralın beklendiği gibi çalışıp çalışmadığını doğrulamanın en somut yoludur. Bir kural yayına alındıktan bir hafta sonra geçiş olayları listesinden aynı kişi ve bölge için gerçek kayıtlara bakılır; simülatörün öngördüğü sonuçla sahadaki sonuç örtüşüyorsa kural doğru çalışıyor demektir. Örtüşmüyorsa, örneğin beklenmedik bir OUTSIDE_SCHEDULE reddi birikmişse, zaman programı yeniden simülatörde gözden geçirilir, düzeltme masabaşında yapılır. Bu karşılaştırmayı düzenli yapan tesislerde kural setinin zamanla sahayla örtüşme oranı yükselir, ilk kurallardaki küçük hatalar birkaç hafta içinde temizlenir.
Sayılarla
Motor aynı, rakamlar sabit.
Yalnız doğrulanabilir sayılar.
Sık sorulanlar
Kural simülatörü hakkında en çok sorulanlar.
Kural simülatörü tam olarak ne yapar?
Belirli bir kişi, bölge ve zaman için "girebilir mi" sorusunu karar motorunun izlediği adımlarla yanıtlar: grup üyeliği, bölge yetkisi, zaman programı, belge şartı ve varsa kota sırayla kontrol edilir. Sonuç ACCESS_GRANTED ise hangi kural izin verdiği, reddedilirse hangi adımda hangi sebep koduyla durduğu gösterilir.
Simülasyon gerçek geçişi etkiler mi?
Hayır. Simülatör karar motorunun aynı kopyasını kullanır ama sonucu hiçbir kayda yazmaz, hiçbir terminale komut göndermez. Test amaçlı çalıştırılan bir sorgu geçiş olayları listesine düşmez, gerçek bir kart okutulmuş gibi görünmez.
Çakışan iki kuralı yayına almadan nasıl görürüm?
Aynı kişi ve bölge için birden fazla kural tanımlıysa simülatör hepsini sırayla değerlendirir ve hangisinin daha özel olduğu için kazandığını gösterir. Kaydetmeden önce "bu kural, şu mevcut kuralla çakışıyor" uyarısını görür, kuralı yayına almadan düzeltirsiniz.
Simülatörü kullanmak için kural yazmayı ya da sistemi teknik olarak bilmem gerekiyor mu?
Hayır, kod ya da sorgu dili bilmenize gerek yok. Ekranda kişiyi, kapıyı, tarihi ve saati seçersiniz. Sistem karar motorunun izlediği adımları sırayla gösterir. Vardiya amiri ya da İK sorumlusu, teknik ekip olmadan da 'bu kişi bu saatte buraya girebilir mi' sorusunu tek başına sorup cevabını anında görür.
Sonuç NO_RULE_MATCH çıkarsa bu ne anlama geliyor, hangi kuralı eklemem gerektiğini nasıl anlarım?
NO_RULE_MATCH, o kişi için o bölgeye ya da o saate uygun hiçbir kural yazılmadığı anlamına gelir; kural eksik demektir, hatalı değil. Simülatör hangi grup, bölge ve zaman kombinasyonunun boşta kaldığını gösterir, siz de eksik olan kuralı ekleyip aynı sorguyu tekrar çalıştırırsınız. Sonuç ACCESS_GRANTED'a dönene kadar kuralı düzenlemeye devam edersiniz.
Simülasyon sonucunu kaydedip taşeron firmaya ya da denetçiye kanıt olarak gönderebilir miyim?
Evet, sorgu ekranının görüntüsünü alıp taşeron firmaya ya da denetçiye gönderebilirsiniz. Ekranda hangi kuralın hangi sırayla değerlendirildiği görünür, bu da bir itiraz durumunda 'neden giremedi' sorusuna yazılı bir cevap olur. Taşeronun İSG belgesi süresi dolduysa CERTIFICATION_EXPIRED kararını da aynı ekranda görüp firmaya iletirsiniz, ayrı bir rapor hazırlamanıza gerek kalmaz.
İlgili sayfalar
Sorguyu kurduktan sonra bakılacaklar.
İlk kural setinizi birlikte sınayalım.
Kaç grup, kaç bölge, hangi vardiyalar — kural simülatörünü teklif görüşmesinde birlikte deneyelim.