Mersin'de kartlı geçiş sistemi ve PDKS: liman kapısından sera kapısına

Mersin'de kurulum: limandan seraya dört farklı saha

Mersin tek bir sanayi profiline sığmıyor. Limanın konteyner sahası bir uçta, Tarsus OSB'nin üretim hatları öbür uçta. Ortada seracılık ve gıda paketleme var, kıyıda ise turizm işletmeleri. Dördü de SmartPass'ın aynı çekirdeğini kullanır ama hiçbiri aynı ayarla kurulmaz: limanda araç-yaya ayrımı öncelikliyken, OSB'de grup × bölge yetkilendirmesi, serada ise toplu personel içe-dışa aktarma öne çıkar. Bir kurulum danışmanının ilk sorusu genelde şudur: "Sizin sahanız bu dördünden hangisine daha çok benziyor?" Cevap çoğu zaman ikisinin karışımı çıkar, kurulum planı da ona göre yazılır. Aşağıda hangisinin neye ihtiyacı olduğunu, sırayla anlatıyoruz.

Liman ve depo: araç bir kapı, yaya başka bir kapı

Liman çevresindeki depo ve antrepo işletmelerinde kritik nokta budur: yaya ve araç girişi ayrı yönetilir. Yaya turnikesi personel ve düzenli ziyaretçi için, araç bariyeri şoför için. İkisi ayrı terminal, ayrı kural ister. Aynı sahada birden çok nakliye firmasıyla çalışan işletmelerde her firma ayrı grup olarak tanımlanır. "Bu firmanın aracı yalnız yükleme rampasına girsin" gibi bir kural, o zaman gerçekten yazılabilir bir cümle olur. Antipassback kuralı da işe yarar: bir kartın giriş yapmadan ikinci kez çıkış okutması ANTIPASSBACK_VIOLATION olarak işaretlenir, saha güvenliği bunu ayrı bir raporda görür.

Tarsus OSB: "kim kimin personeli" sorusunu sistem cevaplasın

Çok kiracılı bir sahada geçiş kontrolünün asıl işi budur. Her firma kendi grubunda tanımlanır, kural grup ile bölge kesişiminde yazılır. Ortak alanlara, yemekhane ve otopark gibi, tüm gruplar girebilir. Üretim hattına yalnız ilgili firmanın personeli girer. Bir firmanın yöneticisi panelde yalnızca kendi bölge kapsamını görür, komşu firmanın kaydına erişemez, çünkü rolü öyle daraltılmıştır. Vardiyalı çalışan tesislerde zaman programı ayrı tanımlanır. Mesai dışı bir giriş denemesi OUTSIDE_SCHEDULE sebebiyle reddedilir ve vardiya amirine görünür olur; bir üretim müdürünün sabah ilk işi genelde bu listeye bakmaktır.

Sera ve gıda paketleme: personel bir haftada ikiye katlanınca

Hasat döneminde iki hata sık görülür. Ayrılan kişinin kartı iptal edilmeyi unutur. Yeni başlayanın kartı geç tanımlanır. Sistemde bir personel pasife alındığında kart o an geçersiz olur. Tekrar okutulursa PERSON_INACTIVE sebebiyle reddedilir, bu ayrı bir raporda görünür ve vardiya amiri bunu o anda öğrenir, ertesi sabahı beklemez. Mevsimlik personel için süreli yetki tanımlanabilir. Sözleşme bitiş tarihi geçtiğinde kart kendiliğinden kapanır, ayrıca kimse bir listeyi tarayıp "bu kartı kapatmayı unutmuş muyduk" diye sormaz. Gıda üretimi yapan tesislerde hijyen gerektiren bölgelere giriş belge şartına bağlanabilir. Süresi dolmuş bir sağlık raporuyla giriş CERTIFICATION_EXPIRED sebebiyle reddedilir.

Kıyıda turizm: sezon açılınca aynı hızda, sezon kapanınca aynı hızda

Mersin'in kıyı kesiminde turizm işletmeleri benzer bir mevsimsellikle çalışır. Personel devri yüksekken geçiş kontrolü genelde ikinci plana atılır. Oysa devir hızlıysa asıl ihtiyaç tam da budur: işten ayrılanın yetkisi anında kapanmalı, yenisi hızlı tanımlanmalı. Toplu personel içe aktarma ile sezon başında onlarca kişi tek seferde eklenir, sezon sonunda toplu pasife alınır. Stajyer süreli yetkiyle geçer, misafir QR ile geçer. İkisi hiçbir zaman karışmaz, çünkü ikisi baştan farklı yetki kaydıdır.

PDKS: nizamiyeden geçen kart, ikinci bir kaydı da üretir

Liman, OSB ve gıda üretimi ortak bir şey paylaşır: vardiya. Kart okutulduğunda PDKS kaydı da o anda oluşur, ayrı bir yoklama cihazı gerekmez. Gece vardiyası, mola ve tolerans kuralları tanımlanır. Yuvarlama kuralı fazla mesaiyi dakika hassasiyetinde hesaplar. Sera ve paketleme gibi vardiya planı sık değişen işlerde kural değiştiğinde geçmiş dönem, kilitli dönemler hariç, yeniden hesaplanabilir. Fazla mesai raporu vardiya amirinin ekranında gün içinde de görünür. Ay sonunu beklemek gerekmez, çünkü sapma o gün görülür.

"Adana'dan mı geleceksiniz?"

Saha keşfinde en sık duyduğumuz soru bu. Cevabı: evet, geliyoruz. Merkezimiz Seyhan Adana'da. Mersin, Tarsus ve liman çevresi saha desteği kapsamımızda, düzenli gidip geldiğimiz bir bölge. Kapı sayısı, kablolama durumu ve erişim koşulu her sahada farklı olduğu için kurulum planı keşif sonrası netleşir. Yazılım tarafı bundan bağımsız zaten çalışır: firmanıza alt alan adı açılır, bölgeler ve kişiler içe aktarılır, kurallar yazılır. Bu adım birkaç saat sürer, biz Adana'da mı Mersin'de mi olduğumuza bakmadan ilerler; kurulumdan sonra da yazılım tarafı uzaktan yönetilir.

Veri kimin, kim görür

Tarsus OSB gibi çok kiracılı bir sahada güvenlik sorusu ikiye ayrılır. Kim hangi kapıdan geçebilir? Bir firmanın kaydını başka firma görebilir mi? SmartPass'ta her müşteri kendi alt alan adında ve kendi ayrı veritabanında çalışır. Bir OSB'de birden çok firma ayrı ayrı müşterimiz olduğunda birbirlerinin kaydına hiçbir şekilde erişemez, çünkü teknik olarak farklı veritabanlarındadırlar. Tek yönetim altında birden çok kiracıyı tek panelden görmek gerekiyorsa, bölge kapsamı daraltılmış roller kullanılır. Kart numarası düz metin saklanmaz, yalnızca özeti tutulur. Denetçi rolü hiçbir kaydı değiştiremez, yalnız görür. OSB yönetimi ya da ana firma bu rolle sahayı denetleyebilir.

Kayıt: bir olay olduğunda geriye dönmek saatler almasın

Liman ve gümrük süreçlerine giren bir sahada "kim, ne zaman, nereye girdi" sorusunun makine tarafından okunabilir bir cevabı olması işe yarar. Her geçiş, onaylansın ya da reddedilsin, sebep koduyla kaydedilir. İki uzak terminalde kısa aralıkla okunan aynı kart IMPOSSIBLE_TRAVEL olarak işaretlenir. Kartın kopyalanmış ya da paylaşılmış olabileceğinin bir işaretidir bu. Refakat şartı olan bir bölgede refakatçisiz deneme ESCORT_REQUIRED sebebiyle reddedilir. Bunlar elle tutulan bir defter değil, filtrelenebilir bir rapordur: belirli bir terminali, belirli bir tarih aralığını seçip inceleyebilirsiniz.

Kart dayanıklılığı: tuzlu hava, nem, günde onlarca okuma

Liman çevresinde nem ve tuz oranı yüksektir, kart cebe girip çıkar, eldivenli elle tutulur. Kartların fiziksel dayanıklılığı kadar kopyalanmaya karşı koruması da ayrı bir konudur. Sistem üç kart güvenlik seviyesini destekler: düz UID, MIFARE sektör korumalı ve DESFire EV2/EV3 AES şifreli. Liman kapısı gibi yüksek trafikli ve dışarıya açık bir noktada daha yüksek koruma seviyesi tercih edilebilir, idari binada düz UID yeterli kalabilir. Kartlar 13,56 MHz ISO 14443-A/B standardındadır. Hangi seviyenin seçileceği saha keşfinde, kapının konumuna göre birlikte kararlaştırılır.

Birden çok noktası olan işletmeler

Liman sahasında depo işleten bir firmanın çoğu zaman Adana'da ya da başka bir ilde ikinci bir tesisi de vardır. Bu durumda her tesis bölge ağacında ayrı dal olarak tanımlanır, merkezî yönetim tüm tesisleri tek panelden konsolide raporla görür. Mersin'deki tesisin yöneticisi yalnız kendi bölgesini görür, merkez ise ikisini birden görür. Toplu terminal alımında donanım tarafı için ayrı bir teklif kalemi çıkarılır. Kapı sayısı büyüdükçe kurulum planı da buna göre aşamalandırılır; bir bina bu ay, ikincisi gelecek ay devreye girebilir.

Kurulum nasıl ilerler

Üç adım var. Önce yazılım: firma alt alan adı, bölge ağacı (Merkez Tesis, Depo, Rampa gibi), gruplar ve kurallar tanımlanır. Bu adım birkaç saat sürer, tarayıcıdaki benzetim kipinde denenebilir. Sonra saha keşfi yapılır: kapı sayısı, kablolama mesafesi, turnike ya da bariyer tipi belirlenir, teklif buna göre netleşir. Son olarak montaj gelir: terminaller yerine takılır, personel içe aktarılır. Kart tasarımı da bu sürece dahildir: firma logosu, fotoğraf, ad-soyad, sicil no, bölüm. Şoför ve ziyaretçi QR'ı için ayrı bir görsel şablon hazırlanır. Kart basımı ayrı bir kalem olarak fiyatlanır.