Nizamiye ile boyahane arasındaki ara alanlar tanımsız kalıyor. Kural yazacak bir bölge yok, geçiş her yerde aynı kurala tabi kalıyor.
Özellik
Nizamiye başka, boyahane başka. Her alanı ayrı kural konusu yapın.
Bölgeleri iç içe tanımlarsınız: Merkez Tesis → Üretim → Boyahane gibi. Yetki üst bölgeden aşağı akar, istisna gerektiği yerde alt bölgede yazılır. Doluluk her bölgede tek bakışta görünür.
Bölge tarafında tipik sayılar
- Terminal
- 6–18
- Kip
- ACCESS
- Kritik kural
- Bölge yetkisi + zaman programı
- Aktivasyon
- Birkaç saat
Nerede sıkışır?
Bölge sınırı belirsiz kalınca kural kağıt üstünde kalıyor.
Bir alanın adı olmadan, o alan için kural da yazılamaz.
Üretim grubuna yetki verildi. Ama alt bölge Boyahane'ye ayrı ayrı kural eklemek gerekiyor. Biri unutulunca geçiş ya fazla açık ya fazla kapalı kalıyor.
Boyahanede aynı anda kaç kişi olduğu bilinmiyor. İSG limiti aşılsa bile kimse anında haberdar olmuyor, olay defterine sonradan yazılıyor.
Bölge ağacı
Merkez Tesis → Üretim → Boyahane, tek ağaçta
Bölgeleri iç içe tanımlarsınız. Her alt bölge bir üst bölgenin içinde yer alır, kendi geçiş noktalarına, kendi kapasitesine sahip olur. Ağacın derinliği tesisinize göre şekillenir. Bir üretim tesisinde üç kademe yeterli olabilirken, bir plazada iki kademe yeter.
- ✓Sınırsız kademe bir bölgenin altına yeni bölge eklemek, ağaca bir dal daha eklemektir.
- ✓Yetki üstten akar Üretim bölgesine yetki verilen grup, altındaki Boyahane ve Kaynakhane'yi otomatik kapsar.
- ✓İstisna altta yazılır Boyahaneye özel bir kısıtlama gerekiyorsa kural yalnız o alt bölgeye eklenir, üst bölgeyi etkilemez.

Kapasite ve anlık doluluk
Bölge doluşunca panel önce sizi uyarır
Her bölgeye azami kişi sayısı tanımlarsınız. İçeride kaç kişi olduğu geçiş kayıtlarından anlık hesaplanır, panelde doluluk halkasında görünür. Sınıra yaklaşılınca bildirim gider, sınır aşılınca yeni geçiş reddedilir.
- ✓Kapasite tanımı her bölgeye azami kişi sayısı yazılır, Boyahane 40 kişi gibi.
- ✓Anlık doluluk içeride kaç kişi olduğu geçiş kayıtlarından hesaplanır, halka grafikte görünür.
- ✓Eşik uyarısı sınıra yaklaşınca ilgili role bildirim gider, sınır aşılınca yeni geçiş QUOTA_EXCEEDED sebebiyle reddedilir.

Örnek
Boyahane 40 kişiye ulaştığında bir sonraki kişi ne görür?
Kapasite dolduğunda bir sonraki geçiş denemesi böyle kayıt bırakıyor.
Bu kayıt bölge doluluk raporuna düşüyor. Kapasite yöneticisine anlık bildirim gidiyor.
Bir tesisi tek liste olarak değil, ağaç olarak kurmak
Bir üretim tesisinde geçiş kontrolünü tek düz liste olarak kurmak sahada hızla dağılır. Nizamiye, idari bina, üretim hattı ve boyahane aynı yetki seviyesinde değildir. Her biri farklı risk taşır, farklı kişiler tarafından denetlenir. Bölge, bu farkı yansıtan temel yapı taşıdır. Her bölge kendi geçiş noktalarına, kendi kapasitesine, isterseniz kendi kural istisnalarına sahip olur. Bölgeler ağaç biçiminde iç içe tanımlanır: Merkez Tesis en üstte, altında Üretim, onun altında Boyahane ve Kaynakhane gibi alt bölgeler yer alır. Bu yapı, sahadaki gerçek yürüyüş sırasını birebir yansıtır. Bir kişi önce nizamiyeden, sonra üretim koridorundan, en son boyahane kapısından geçer.
Yetki üstten akar, istisna altta yazılır
Kural yazarken her alt bölgeyi ayrı ayrı düşünmek zorunda kalmazsınız. Üretim grubuna Üretim bölgesi yetkisi verdiğinizde, bu yetki ağacın altına doğru otomatik akar: Boyahane, Kaynakhane, Montaj hattı gibi tüm alt bölgeler kapsanır. Asıl kazanç istisna gerektiğinde ortaya çıkar. Boyahane özel koruyucu ekipman gerektiriyorsa, yalnız o alt bölgeye ek bir kural yazarsınız: örneğin İSG belgesi şartı ya da daha dar bir zaman penceresi. Üst bölgedeki genel yetki bozulmaz, yalnız o tek alt bölgede daralır. Personel değiştiğinde ya da yeni bir alt bölge açıldığında tüm ağacı yeniden yazmazsınız.
Geçiş noktası ve yön: giriş mi, çıkış mı
Her bölgenin bir ya da birden çok geçiş noktası vardır. Her geçiş noktasının bir yönü tanımlıdır: giriş, çıkış ya da her ikisi. Yön bilgisi raporlamanın da, karar motorunun da girdisidir. Bir kişinin bölgede olup olmadığını bilmek, sonraki kararı etkiler. Sevkiyat kapısı gibi tek yönlü noktalarda giriş ve çıkış ayrı okuyucularla tanımlanır. Bu ayrım, anlık doluluk hesabının doğru çalışmasının ön şartıdır. Yön tanımlanmadan kapasite ve doluluk sayıları anlamsızlaşır.
Anti-passback: kart arkadaşa uzatılamaz
Anti-passback, bir kartın giriş okutmadan tekrar giriş okutulmasını, ya da çıkış okutmadan tekrar çıkış okutulmasını engeller. Amaç basittir: bir kişi kartını kapıdan geçtikten sonra arkadaşına uzatıp onun da aynı kartla girmesini önlemek. Kural ihlal edildiğinde geçiş ANTIPASSBACK_VIOLATION sebebiyle reddedilir, olay güvenlik ekranına düşer. Sıkı anti-passback modunda sıra dışı bir giriş-çıkış deseni de IMPOSSIBLE_TRAVEL olarak işaretlenebilir, örneğin bir kartın iki uzak geçiş noktasında, aradaki mesafe kat edilemeyecek kısa sürede okutulması gibi. Bu kural bölge bazında açılıp kapatılır, her tesiste aynı sıkılıkta gerekmeyebilir.
Ya biri gerçekten unutup çıkış okutmazsa?
Olur. Yorgun bir vardiya sonu, kalabalık bir çıkış kapısı, elinde koli taşıyan bir işçi. Anti-passback sert kuralı yalnız kritik bölgelerde açık tutmanızı öneririz, tüm tesiste değil. Yumuşak modda unutulan bir çıkış sonraki günün girişini engellemez, yalnız kayda not düşer. Güvenlik masası bu satırları toplu görüp gerektiğinde elle sıfırlayabilir. Sert mod yalnız sunucu odası, kasa, tehlikeli madde deposu gibi tek kişi bir anda girmesi gereken alanlarda önerilir.
Mantrap: iki kapı, tek kişi
Mantrap, birbirini kilitleyen iki kapıdan oluşan bir geçiş düzenidir. Dış kapı açıkken iç kapı açılmaz, iç kapı açıkken dış kapı açılmaz. Sunucu odası ya da değerli malzeme deposu gibi hassas bölgelerde kullanılır. İki geçiş noktasını birbirine kilitli olarak tanımlarsınız; biri meşgulken diğerine gelen istek INTERLOCK_BUSY sebebiyle reddedilir, kişi bir süre bekler. Mantrap aynı zamanda "tek kişi bir anda" kuralını da destekler; ikinci bir kart okutulduğunda ilk kişi tam olarak geçmeden ikinci kapı açılmaz.
Bölge başına birden çok terminal
Bir bölgenin tek bir kapısı olmak zorunda değildir. Geniş bir üretim alanının üç ayrı girişi, bir deponun hem yaya kapısı hem sevkiyat rampası olabilir. Her geçiş noktası kendi terminaline sahip olur ama hepsi aynı bölgeye bağlanır. Doluluk hesabı bu terminallerin tamamından gelen giriş-çıkış olaylarını toplar. Tek bir terminal arızalansa bile diğerleri kaydı üretmeye devam eder, yalnız o kapıdan geçiş geçici olarak kapanır.
Bir alan büyürse ya da bölünürse
Tesisler sabit kalmaz. Yeni bir hat kurulur, bir depo ikiye bölünür, bir atölye başka bir binaya taşınır. Bölge ağacı bu değişikliğe elverir: mevcut bir bölgenin altına yeni bir alt bölge eklemek ya da bir bölgeyi ağacın başka bir dalına taşımak, o bölgeye bağlı kuralları silmeden yapılır. Taşınan bölge, üst bölgesinden gelen genel yetkiyi yeni konumunda da korur. Yalnız o bölgeye özel yazılmış istisnalar gözden geçirilmesi gereken tek yerdir. Geçmiş kayıtlar bu değişiklikten etkilenmez, her kayıt oluştuğu tarihteki bölge tanımını taşır.
Bölge verisi raporlarda nasıl kullanılır
Bölge ağacı raporlamada da aynı iskeleti taşır. Bölge bazında doluluk, giriş-çıkış yoğunluğu ve mesai dışı geçiş denemeleri ayrı ayrı süzülebilir. Bir tesis müdürü yalnız kendi bölgesinin raporunu görür, üst yönetim tüm ağacı tek raporda birleştirir. Bir bölge kapatıldığında ya da yeniden adlandırıldığında geçmiş kayıtlar bozulmaz. Rapor, o tarihte bölgenin nasıl tanımlı olduğunu esas alır.
Sayılarla
Ağacın arkasındaki rakamlar.
Yalnız doğrulanabilir sayılar.
Sık sorulanlar
Bölgeler ve hiyerarşi hakkında en çok sorulanlar.
Bölgeleri kaç kademeye kadar iç içe tanımlayabilirim?
Sınır yoktur. Merkez Tesis → Üretim → Boyahane gibi ihtiyaç kadar kademe açarsınız. Her alt bölge bir üst bölgenin içinde tanımlanır, ağaç istediğiniz derinliğe iner.
Bir üst bölgeye verdiğim yetki, alt bölgeleri de kapsar mı?
Evet. Yetki üstten aşağı akar: Üretim bölgesine yetkili kılınan grup, altındaki Boyahane ve Kaynakhane gibi alt bölgeleri de otomatik kapsar. Yalnız belirli bir alt bölgeyi kısıtlamak isterseniz istisna kuralı o alt bölgeye eklenir, üst bölgeyi etkilemez.
Anti-passback ve mantrap nasıl kurulur?
Anti-passback, bir kartın önce çıkış yapmadan tekrar giriş okutulmasını ANTIPASSBACK_VIOLATION sebebiyle reddeder. Geçiş noktasına yön (giriş/çıkış) tanımlanınca devreye girer. Mantrap, birbirini kilitleyen iki kapıdır: biri açıkken diğeri INTERLOCK_BUSY sebebiyle açılmaz. Bölge tanımında iki geçiş noktasını birbirine bağlarsınız.
Bir bölgeyi sildiğimde o bölgeye ait geçmiş geçiş kayıtları ne olur?
Bölgeyi ağaçtan kaldırdığınızda geçmiş geçiş kayıtları silinmez. Her kayıt, okunduğu andaki bölge bilgisiyle birlikte saklanır. Rapor ve denetim izinde o veri aynen durur. Silinen bölge yalnız yeni geçişler için artık hedef olamaz, kural tanımlarında görünmez. Boyahane kapatılıp alan birleştirilse bile geçmiş vardiyanın kim nereye girdiği kaydı elinizde kalır.
Ofis katlarını da nizamiye gibi ayrı bölge olarak tanımlamam gerekir mi, yoksa kat için tek bölge yeter mi?
Zorunlu değil, tesisin işleyişine göre siz karar verirsiniz. Tek girişli bir kat için tek bölge yeterli olur; iki ayrı asansör holü varsa her birini ayrı bölge yapıp kartı orada da zorunlu kılabilirsiniz. Küçük bir ofiste tüm katı 'İdari Bina' diye tek bölge, üretim tarafını ayrı bir dal olarak kurmak yaygın bir tercihtir.
Bölge yöneticisi tanımlayıp yalnızca kendi bölgesinin verisini görmesini sağlayabilir miyim?
Evet. Panelde bölge bazlı yetki tanımlayıp bir kullanıcıyı yalnızca o bölgenin verisini gören bir role atarsınız. Sistemde hazır 9 kullanıcı rolü gelir, bunlardan birini bölgeyle eşleştirip vardiya amirinin yalnız kendi hattını, İK'nın yalnız kendi binasını görmesini sağlarsınız. Genel müdür üstte kalır, tüm ağacı görür. Bölge amiri kendi dalının dışına çıkamaz.
İlgili sayfalar
Bölge ağacı kurulduktan sonra bakılacaklar.
Bölge ağacınızı ilk görüşmede birlikte çizelim.
Kaç bölge, kaç geçiş noktası, hangi kapasiteler — kurulum teklifine bunlarla başlarız.